Regionale omroep draait op volle kracht vanwege Coronavirus

20-03-2020

De redacties van de dertien regionale omroepen draaien op volle kracht in deze Coronacrisis, toch zijn de redacties bijna leeg. De balans tussen het brengen van het nieuws en de maatregelen die nodig zijn om medewerkers veilig te laten werken, is voor alle hoofdredacteuren een uitdaging. “Gek genoeg zijn het voor journalisten interessante tijden. Nú moeten we het doen.” De komende periode berichten we uitgebreid over de achtergronden van het Coronavirus bij de regionale omroep.  

Redacties zijn leeg
Bij alle omroepen zijn de redacties leeg. Alleen medewerkers met een vitale functie zijn aanwezig. “Sinds afgelopen vrijdag werken er zoveel mogelijk mensen thuis. We werken al langer Werkplek Onafhankelijk en dat is sinds eind vorige week alleen maar uitgebreid. De bezetting in het bedrijf is geminimaliseerd,” aldus Wim Kramer, hoofdredacteur van RTV Utrecht. Doordat de Coronacrisis als eerste Noord-Brabant trof, loopt Omroep Brabant voorop in het nemen van maatregelen om op een voor medewerkers veilige manier het nieuws te kunnen blijven brengen. Renzo Veenstra, hoofdredacteur van Omroep Brabant: “Onze redactie werkt al een tijdje vanaf drie locaties: Ons hoofdkantoor in Son, onze locatie in Breda of vanuit huis. We hebben zelf ook moeten wennen aan de maatregelen. Pas later heb je door hoe serieus het allemaal is, maar we zijn inmiddels op alles voorbereid. We hebben alle scenario’s uitgewerkt. Een scenario als we te veel zieken hebben, als er een Coronabesmetting in het gebouw is of als de provincie volledig op slot gaat. In dat laatste geval staan de veldbedden klaar voor een heel klein team dat de nieuwsvoorziening in stand zal houden.” Er is altijd veel overleg tussen alle hoofdredacteuren dus heeft Veenstra de belangrijkste punten, aanbevelingen en maatregelen met zijn collega’s gedeeld. Henk Ruijl, hoofdredacteur van Omroep West is ook op alles voorbereik: “Op dit moment werken cruciale mensen zoals verwerkers van video, radiopresentatoren en bulletinlezers nog wel op de redactie, maar die kunnen, als de nood groter wordt, ook vanuit huis gaan werken. Er is een aantal scenario’s gemaakt, waardoor we garanderen dat al onze kanalen zo lang mogelijk in de lucht blijven en de continuïteit van de organisatie gewaarborgd is ook wanneer we in nieuwe fasen of overheidsmaatregelen terechtkomen.” De term ‘crisis- en rampenzender’ bleef lang gereserveerd voor beleidsdocumenten. Nu is dat begrip ineens heel tastbaar en blijkt hoe relevant regionale omroepen zijn. Er wordt door onze radiomakers, verslaggevers, technici, redacteuren, productiemensen, vormgevers met heel veel liefde en deskundigheid keihard gewerkt aan treffende (nieuws)verhalen.

Verslaggevers veilig op pad
Het nieuws kan niet alleen achter de laptop aan de keukentafel gemaakt worden dus moeten verslaggevers ‘gewoon’ op pad. Bij Omroep Gelderland is er nauw contact met de GGD. Sandrina Hadderingh, hoofdredacteur van Omroep Gelderland: “We willen het juiste doen voor onze medewerkers. Iedereen moet veilig kunnen werken. Verslaggevers kunnen nou eenmaal niet binnen blijven. Ze gaan op pad met inachtneming van alle maatregelen, zoals bijvoorbeeld afstand houden. We moeten ons werk blijven doen, juist nu. Gek genoeg zijn het voor journalisten interessante tijden, nu moeten we het doen.”

Alle kanalen staan open
Bij de regionale omroepen staan alle kanalen open. Publiek heeft behoefte aan nieuws en perspectief. Dat er een enorme behoefte aan het nieuws is, blijkt iedere dag uit het aantal bezoekers op web en app. De regionale omroep speelt een belangrijke rol naast de nationale en internationale berichtgeving over de Coronacrisis. Het publiek wil juist ook weten wat de actualiteit rondom de pandemie in de eigen straat, woonplaats en regio is. Dus hebben de omroepen speciale liveblogs, extra programma’s op televisie en nog meer berichtgeving op de radio om het nieuws ‘uit de achtertuin’ te kunnen brengen. L1 zendt nu op televisie elk dag een vol uur live uit. “Het reguliere nieuwsprogramma L1mburg Centraal staat helemaal in het teken van het coronavirus in Limburg,” aldus Leo Hauben, hoofdredacteur van L1. “Daarnaast maakt L1 elke dag AvondGasten. In dat programma, met deskundigen van zorginstellingen, ligt de nadruk op preventietips, toelichting op publieksmaatregelen in instellingen en vragen van kijkers.” Door de minimale bezetting, het thuiswerken en de maatregelen van het RIVM moeten redacteuren, presentatoren en programmamakers ook dingen doen, die ze normaal niet hoeven te doen. Zo moeten de nieuwslezers bij RTV Drenthe de visagie zelf verzorgen.

Verbindende factor in crisistijd
Naast de primaire taak in de nieuwsvoorziening zorgen de regionale omroepen ook voor verbinding. Ze bieden een luisterend oor, helpen bij vragen, brengen initiatieven onder de aandacht, nemen zorgen weg en hebben oog voor bijzondere verhalen. De redacties en programmamakers worden overspoeld met reacties. Op social media, via de mail en op de radio wil het publiek zijn verhaal vertellen, tips geven, zorgen uiten, oproepen doen of mooie initiatieven onder de aandacht brengen. Hadderingh: “Mensen willen er voor elkaar zijn en wij kunnen deze verbinding leggen. Op radio, maar ook via ons digitale platform Gelderland Helpt.” Ook andere omroepen hebben online een platform waar het publiek hulpvragen kan stellen zoals Brabanthelptelkaar.nl van Omroep Brabant of een speciale Facebookpagina van Omroep West. De inbreng van het publiek is voor redacties en programmamakers vaak de aanleiding voor verhalen; een gesprek op de radio, een bericht op het liveblog of een item op televisie.

Bijzondere initiatieven
De coronacrisis zorgt ook voor bijzondere initiatieven. Zo zorgt Omroep Flevoland in samenwerking met de basisscholen in Flevoland iedere dag voor een halfuur gymles. Allard Berends, hoofdredacteur van Omroep Flevoland: “Op deze manier proberen we de kinderen aan het bewegen te krijgen en ze niet alleen maar te laten zitten. De bedoeling is dat we dit verder uitbouwen met andere dingen zoals bijvoorbeeld een voorleeskwartiertje of hulp bij knutselen. We kunnen dit eenvoudig met een smartphone maken, snel online zetten en op deze manier echt iets toevoegen.” Het zit dus ook in de kleine dingen. Waar Omrop Fryslan normaal tips geeft over leuke gebeurtenissen en activiteiten in Friesland, geeft de omroep nu boeken- en tuintips en wordt het publiek gevraagd wat zij thuis doen en of ze hun goede tips willen delen. RTV Oost brengt in samenwerking met de kerken in Overijssel live een oecumenische dienst, inclusief de inbreng van de Syrisch Orthodoxe gemeenschap, die in Twente heel groot is. Zaterdagavond brengt de regionale omroep van Overijssel de Quarantaineshow. Een aantal Overijsselse theatermakers brengt een theatershow op de planken vanuit theater de Reggehof in Goor. Het publiek zit niet in de zaal, maar thuis voor de televisie.

Er wordt letterlijk gezwoegd aan keukentafels, op zolderkamers en vanuit garages om het échte nieuws te brengen. De regionale omroepen zorgen voor het nieuws, van dichtbij en zijn in deze crisistijd een belangrijke schakel voor verbinding in de regio.