Tien jaar RPO: dichtbij blijven in een door technologie gedomineerde wereld
Column Jan Müller – juni 2026
De RPO bestaat 10 jaar. Op 31 mei 2016 zag het samenwerkings- en coördinatieorgaan van de 13 regionale publieke omroepen het levenslicht. Het waren andere tijden: in 2016 spraken we over HD, second screen en de eerste stappen in streaming. In 2026 bezoek ik SXSW Londen, het festival over technologie, innovatie en creativiteit om te zien wat ons de komende jaren te wachten staat. Want hoewel er in 10 jaar veel veranderde, blijft onze opdracht hetzelfde: het verzorgen van goede, betrouwbare journalistiek en cultuurdragerschap met een sterke nadruk op regionale identiteit.
Vanuit die opdracht ben ik benieuwd hoe SXSW ons daarbij van inspiratie en verdere richting kan voorzien. Een aantal thema’s vind ik daarbij interessant om nader te onderzoeken:
- Platformen en Big Tech. In tien jaar is distributie verschoven naar tijdlijnen die door anderen worden beheerd. Een nieuw, neutraal platform klinkt verleidelijk, maar gedrag zit vast aan bestaande ecosystemen die niet zo één-twee-drie zullen worden losgelaten. De vraag op korte termijn is dus niet: welk nieuw platform? Maar meer: hoe borgen we zichtbaarheid, herleidbaarheid en context, en kunnen we bubbelvorming doorbreken met redactionele keuzes in plaats van technologische oplossingen?
- Wat AI écht oplevert. Niet de gimmicks, wel de mogelijkheden die tijd winnen voor journalistiek: betere research, scherpere verificatie, toegankelijkere uitleg, mét transparantie over herkomst en bewerking. AI moet onze nabijheid en duidelijkheid vergroten en mag niet ten koste gaan van de betrouwbaarheid en onafhankelijkheid van onze journalistiek.
- Jongeren bereiken anno 2026 (en verder). Recent kwam het RPO Jongerenpanel bijeen bij Omroep Flevoland. Jongeren herkennen betrouwbare bronnen en weten dat hun feeds hun eigen blik bevestigen. Over bubbelbrekende alternatieve platformen zijn ze sceptisch en ze verwachten niet dat zo’n alternatief vanzelf betrouwbaarder is. Hun wens ligt elders: formats die passen bij hun leefwereld én bewust hun perspectief verbreden. Kort en helder, mét tegenspraak en context ingebouwd.
Voor de RPO betekent het dat we dichtbij moeten blijven in een steeds meer door technologie gedomineerde wereld. Hopelijk vinden we hier in Londen een aantal ideeën en inzichten die ons daarbij kunnen helpen.