De mediacoalitie voor een digitale ruimte die werkt
Column Jan Müller
De zomer nadert zijn einde. We hebben het allemaal weer aan den lijve ondervonden, scrollend vanaf onze vakantielocaties: de invloed van een handvol techreuzen reikt tot ver, zeer ver. Ze brengen gemak, ontspanning en innovatie, maar ook verslaving aan schermen, dataverzameling als verdienmodel en een groeiende afhankelijkheid in cruciale voorzieningen als de cloud. De macht van ‘Big Tech’ snijdt dwars door onze samenleving: van advertentiemarkten en appstores tot nieuwsdistributie en AI-infrastructuur. Het gaat niet om technologie zélf, maar om een handvol mondiale spelers die bepalen wat wij zien en horen, die niet of nauwelijks aanspreekbaar zijn en die meer dan 80% van de ruim €4 miljard aan digitale advertentiebestedingen in Nederland opslokken. AI versnelt dit proces: AI-gegenereerde antwoorden houden verkeer weg van nieuwssites. Het publiek is de dupe: onafhankelijk en pluriform nieuws is steeds minder vanzelfsprekend.
Het antwoord moet van binnenuit komen: een samenwerkende, eensgezinde mediasector. De recent gevormde Mediacoalitie die door de Stichting Democratie en Media bijeen is gebracht en bestaat uit DPG, Mediahuis, ANP, NPO, RPO, Talpa en Follow the Money kan daarin cruciaal zijn. Publiek en privaat kiezen er samen voor om publieke, democratische waarden en een gezonde mediasector te borgen.
Het publiek moet daarin in volledige transparantie worden meegenomen. We moeten als mediaorganisaties in een open samenleving uitleggen wat er op het spel staat en dat nieuwe regels en afspraken nodig zullen zijn om belangrijke waarden als keuzevrijheid, pluriformiteit en privacy te kunnen blijven bieden.
Niet onbelangrijk: we moeten investeren in alternatieven en in het herstellen van autonomie. Dit zal zo goed als zeker op Europese schaal moeten gaan gebeuren. Met de ministeries van OCW en EZK werken we aan een geïntegreerde visie op media en digitale technologie en we vragen steun en ruimte binnen mededingingskaders voor preconcurrentiële samenwerking.
Dit staat de komende periode op de agenda van de Mediacoalitie. Onze lijn is helder: zelf de regie nemen over een online publieke ruimte die aansluit bij onze democratische waarden, met meer keuzevrijheid, grotere technologische autonomie en een pluriform medialandschap.
Zodat we kunnen vertrouwen op een digitale infrastructuur die het publiek dient. Nu en voor volgende generaties.