Vijf vragen aan Lotte van Aerle: over de Week van de Mediawijsheid
We brengen een groot deel van onze dag achter een scherm door. Maar wanneer is dat eigenlijk te veel? Volgens Lotte van Aerle van Netwerk Mediawijsheid zegt het aantal uren op zichzelf niet zoveel. Veel belangrijker is wat je op je scherm doet, hoe je je daarna voelt en hoeveel grip je ervaart op je eigen schermgebruik. Met de Week van de Mediawijsheid in aantocht stellen we haar vijf vragen over gezond schermgebruik, bewuste keuzes en de rol die regionale omroepen daarin kunnen spelen.
De week van de Mediawijsheid vindt plaats van 6 tot en met 13 november 2026.
Wanneer is de Week van de Mediawijsheid voor jou geslaagd?
Voor mij is de Week van de Mediawijsheid geslaagd als we een beweging waarnemen online in posts, en offline in gesprekken met mensen, waarin ze aangeven dat schermtijd niet zozeer het ding is (we zitten immers allemaal veel op schermen) maar dat ze meer bewustere keuzes willen en proberen te maken over wat ze op hun scherm doen. Daar zetten we ook op in dit jaar: laat je scherm/telefoon weer vóór jou werken (wetende dat het ons ook heel lastig wordt gemaakt met hoe veel digitale media is ontworpen, maar je bent niet helemaal weerloos als gebruiker).
Iedereen heeft het over minder schermtijd. Maar wanneer is schermgebruik volgens jou eigenlijk gezond?
Tsja, zoals ik hierboven al aangeef: schermtijd is niet zozeer het ding. Daar kijken we wel veel naar met zijn allen, daar wordt ook veel naar gevraagd. En dat is begrijpelijk, want dat is meetbaar en zichtbaar. Maar het zegt eigenlijk niet zoveel. Veel belangrijker is wat doe je op je scherm, hoe voel je je achteraf, en heb je het idee dat je een beetje grip hebt? Ja/nee? En wil je er iets aan doen?
Wat voor de een veel is, is voor een ander normaal.
Het is niet aan mij om aan te geven wat wel of geen gezond schermgebruik is. Wat voor jou wel of niet fijn is, is enorm afhankelijk van de situatie en ook van jouw behoeften. En ook die kunnen per moment verschillen.
Regionale omroepen staan dicht bij hun publiek. Welke rol zouden zij volgens jou meer kunnen spelen als het gaat om mediawijsheid?
Ik weet niet of het aan mij is regionale omroepen te wijzen op hun rol m.b.t. mediawijsheid. Ik denk dat het fijn is voor het brede publiek om te weten waar ze terechtkunnen voor voorlichting, informatie, bijeenkomsten en hulp.
Door het hele land heen wordt tijdens de Week van de Mediawijsheid, op heel veel plekken veel georganiseerd.
Het is altijd fijn als regionale media bijv. kan aangeven waar activiteiten georganiseerd worden, zodat die informatie ook bij de mensen in hun regio terechtkomen (check deze pagina voor wat waar wordt georganiseerd).
En altijd fijn en goed om het publiek te wijzen op de campagneweek, waarin we ook echt goed toepasbare actiestappen aangeven die je kunt inzetten om meer grip op je schermgebruik te krijgen.
We willen minder op ons scherm zitten, maar daar vinden we ook ons nieuws. Hoe doorbreek je die paradox? Heb je daar een idee bij?
Het is goed om je te realiseren dat minder niet per se een doel op zichzelf hoeft te zijn. Wel ‘bewuster’. Als je je alleen maar focust op minder, dan is elke keer dat je op je scherm zit een moment van frustratie.
Wat kan helpen is je af te vragen: waarom pak ik mijn telefoon/tablet nu? En is het nodig?
Wat ook echt goed helpt zijn de actiestappen om je fysieke omgeving zo in te richten dat je niet steeds naar een scherm grijpt. Meldingen uitzetten bijv. (dat kan voor sommige mensen in sommige situaties niet voor alle apps fijn zijn; dan kun je dit per app instellen; zo maak je ook bewuste keuzes in wat je wel en wat je niet toelaat), geen telefoon mee naar de slaapkamer. Dat soort stappen.
Wat is de beste afspraak die je ooit met jezelf hebt gemaakt over schermgebruik?
Dat wat voor mij goed en fijn is, niet ook zo fijn en goed hoeft te zijn voor de andere leden van mijn gezin. Er is geen one-size-fits-all. Het is echt persoons- en situatie afhankelijk. En die ruimte heeft wel iedereen nodig. Een algeheel verbod werkt niet. Tenzij we eten. Dan zijn we even met elkaar.
Bonusvraag: welke app betrap je jezelf er nog het vaakst op nét iets te vaak te openen?
NOS. Alsof elk half uur er iets gebeurt dat ik echt op dát moment zou moeten weten.
Meer over de Week van Mediawijsheid
Van 6 tot en met 13 november 2026 is het de Week van de Mediawijsheid. Dit jaar gaat de campagne voor de derde en laatste keer over gezond schermgebruik. Hoe ga je bewust om met je scherm en welke keuzes maak je daarin zelf? Tijdens de week zijn er door het hele land activiteiten en worden tips en materialen gedeeld. Voor meer informatie kun je op de website van Netwerk Mediawijsheid terecht.