Wat lokale journalistiek kan meenemen uit de workshop van Bendertainment

De workshop van Frits-Willem van der Hoeven en Tommy Buit van Bendertainment Productions ging over de kloof tussen media en publiek, en vooral over hoe zij daar in hun werk mee omgaan. Bender zelf was helaas ziek, maar Frits-Willem en Tommy konden goed uitleggen hoe Bendertainment in de afgelopen drie jaar een eigen vorm heeft gevonden. Wat ooit begon als een uit de hand gelopen grapje, is inmiddels uitgegroeid tot een manier van maken met een duidelijke stijl. Hun eigen omschrijving daarvoor is ‘humoristische journalistiek met een kritisch randje’.

Geschreven door Lynn van der Laan

Die omschrijving kwam ook echt terug in wat ze vertelden over hun video’s. Bij Bendertainment draait het om de afwisseling tussen humor en inhoud. Ze bouwen hun video’s zo op dat kijkers eerst mee worden genomen in het onderwerp, waarna informatie en luchtigheid elkaar blijven afwisselen. Niet eerst een heel serieus verhaal en daarna nog een grapje tussendoor, maar juist steeds weer die wisselwerking. Op die manier blijft de aandacht erbij en kun je mensen iets meegeven zonder dat het zwaar of afstandelijk voelt.

Daarmee weten ze ook jongeren te bereiken. Frits-Willem en Tommy vertelden dat veel jongeren weinig met de term journalist hebben. Soms omdat het woord een negatieve lading heeft, maar soms ook omdat jongeren niet eens goed weten wat een journalist eigenlijk precies doet. Daarom helpt het volgens hen om die rol anders neer te zetten. Niet als iemand die boven mensen staat om iets uit te leggen, maar als iemand die ergens induikt, iets uitzoekt en daarna laat zien: kijk, dit heb ik gevonden. Dat maakt het toegankelijker en zorgt ervoor dat mensen eerder aanhaken.

Voor lokale journalistiek zit daar iets belangrijks in. Ook daar draait het om contact met je publiek. Frits-Willem en Tommy lieten zien dat de rol van journalist anders aangekleed kan worden. Minder erboven staan, meer ertussen. Niet alleen informatie zenden, maar juist het gesprek opzoeken en mensen meenemen in wat je tegenkomt. Zeker lokaal, waar je dicht op je publiek zit, kan dat veel verschil maken in hoe journalistiek wordt ontvangen.

Steeds andere reacties
Frits-Willem en Tommy vertelden daarnaast dat je goed moet aanvoelen met wie je te maken hebt. Iedereen reageert anders op Bender, en dus moet je daar ook steeds anders mee omgaan. Volgens hen is het belangrijk om mensen goed te leren lezen en snel te spotten wat voor intenties iemand heeft. Niet alleen om een gesprek goed te laten verlopen, maar ook om in te schatten wie je wel of niet voor de camera wilt hebben. Daar zit een praktische kant aan, maar ook een journalistieke. Je moet weten met wie je spreekt, wat iemand komt brengen en of iemand echt iets wil vertellen of vooral iets wil ontregelen.

Daar hoort ook afstand tot je onderwerp bij. “Hoe dichterbij je bij het onderwerp staat, hoe groter de kans is dat je een beuk krijgt van je onderwerp. We hoeven niet in elkaar geslagen te worden om een item te maken.” Dat past bij hun stijl, maar zegt tegelijk iets serieus over hun manier van werken. Dicht bij mensen staan is belangrijk, maar je moet ook weten waar je grens ligt en hoe je jezelf in zo’n situatie beweegt.

Ze benoemden ook dat Bendertainment op sommige vlakken een andere vrijheid heeft dan traditionele journalistiek. Zij kunnen, als ze willen, ook alleen vermaken. Journalisten hebben die ruimte minder, omdat daar altijd nog de taak bij komt kijken om te informeren. Toch lieten Frits-Willem en Tommy juist zien dat die scheiding in de praktijk minder hard is dan vaak wordt gedacht. Hun werk laat zien dat amusement en journalistieke inhoud goed samen kunnen gaan, zolang je bewust nadenkt over hoe je die twee inzet.

Belang van de regio
Aan het einde van de workshop kwam ook het belang van de regio terug. Juist in kleine dorpen, buurten en lokale gemeenschappen gebeuren dingen die ertoe doen. Daar kun je als journalist of maker echt iets betekenen voor je eigen publiek. Niet door groter te doen dan nodig is, maar juist door serieus te nemen dat lokale verhalen voor de mensen daar belangrijk genoeg zijn.

Wat Frits-Willem en Tommy uiteindelijk vooral meegaven, is dat journalistiek niet vast hoeft te zitten aan één oude vorm. De rol van de journalist kan anders ingevuld worden. Meer tussen de mensen, minder erboven. Meer vanuit contact en nieuwsgierigheid, en minder vanuit afstand. Juist voor lokale journalistiek, waar het publiek letterlijk dichtbij staat, maakt dat verschil.