Netwerken in tijden van polarisatie

In een tijd waarin verschillende groepen steeds meer en heftiger tegenover elkaar staan, wordt netwerken steeds moeilijker, maar is het des te belangrijker. Met elkaar blijven praten is ten slotte de enige manier om weer met elkaar in verbinding te komen. Nuttig om hier een workshop over te volgen dus. Zeker als die wordt gegeven door Kiki Bakker, die veel ervaring heeft in het politieke landschap, en Chantal Everaardt, die dossier landbouw onder zich heeft bij RTV Oost.

Geschreven door Juul ten Haaf

De workshop begint met een herinnering aan de waarde van een netwerk. Een netwerk zorgt ervoor dat je je journalistieke werk beter kunt doen. Wie een goed netwerk heeft, hoort namelijk verhalen vanuit verschillende kanten van de samenleving en is daardoor goed op de hoogte van wat er speelt. Een netwerk kan ook een spiegel zijn voor jezelf. Zeker in tijden van polarisatie ligt het gevaar om te veel in je eigen bubbel te zitten op de loer. Een netwerk dat anders denkt dan jij helpt je om daar uit te komen.

Als we het over een netwerk hebben, is het belangrijkste woord: vertrouwen. Dit is belangrijk om iemand in je netwerk te krijgen, maar ook om die relatie te onderhouden. En als je een relatie niet onderhoudt, kan dat schadelijk zijn. Mensen zullen er vast niet blij mee zijn als jij alleen op de radar komt wanneer je iets van ze nodig hebt.

Netwerken tussen de koeien
Iemand die alles weet over netwerken binnen een gepolariseerd onderwerp, is Chantal Everaardt. Zij is verslaggever en presentatrice voor RTV Oost en kreeg in 2019 het dossier ‘landbouw’ onder zich. Een dossier waar zó veel speelt, kun je zeker niet onderhouden zonder netwerk. Maar wat als dat netwerk deels bestaat uit mensen die niks van ‘die linkse media’ moeten weten?

Dat kost tijd, energie en geduld. Chantal doet dat bijvoorbeeld door 7 dagen per week bereikbaar te zijn voor haar netwerk. Of door bij iemand langs te gaan voor een rondje op de trekker, zonder de intentie dat daar een verhaal uit komt. Ook is ze transparant en eerlijk naar haar netwerk over hoe de media werken en waarom ze bepaalde keuzes maakt. “Laat zien dat je feitelijk verslag doet, maar ook een luisterend oor hebt.”

Soms betekent je netwerk onderhouden voor Chantal ook items maken over ‘leuke, kleine’ onderwerpen die eigenlijk niet zo nieuwswaardig zijn, omdat de boeren dat graag willen. Of items aan de boeren laten zien voor publicatie, zodat ze niet verrast gaan worden. Wel houdt ze ondertussen vast aan haar journalistieke waarden. Ze is ook kritisch naar zichzelf en spart met collega’s over haar positie in het netwerk.

Voor Chantal hebben al die jaren van netwerk bouwen en onderhouden ervoor gezorgd dat ze zelf anders is gaan denken, maar ook dat de boeren meer open zijn geworden.

Chantals verhaal zorgt voor boeiende vragen, anekdotes en een nuttige tip vanuit de zaal: eindig een interview altijd met de vraag ‘Wat wil je dat ons publiek mee krijgt uit jouw verhaal?’.

Stof tot nadenken
Na Chantals verhaal leggen zij en Kiki drie moeilijke situaties voor:

1. Polarisatie: als je netwerk niet begrijpt waarom je twee kanten van het verhaal levert.
2. Geven en nemen: als je netwerk niet begrijpt dat je ze niets verschuldigd bent.
3. Als je netwerk niet dezelfde omgangsvormen kent als jij – als de relatie op het spel wordt gezet. Van een dichte deur tot aan intimidatie en bedreiging.

Er is voor deze dilemma’s helaas niet één concrete oplossing, maar het is zeker interessant om het hier eens met elkaar over te hebben op de redactie.

Tot slot benoemt Kiki het belang van weten hoe jij je gedraagt onder tijdsdruk en stress. Onder druk vertoon je namelijk andere eigenschappen. Misschien ben je ineens minder flexibel dan normaal, of geïrriteerd. De meeste mensen gaan onder druk van relatiegericht naar doelgericht en verliezen de relatie uit het oog. Als je je daar bewust van bent, kun je kijken hoe je dit kunt voorkomen.